Latest
-
විශ්වයේ ප්රථම තරු සෙවීමේ මෙහෙයුම: ජේම්ස් වෙබ් දුරේක්ෂයේ නවතම අභියෝගය
අභ්යවකාශයේ ප්රථම තරු පරම්පරාව හඳුනාගැනීම සඳහා මානව වර්ගයා දරන ප්රයත්නය දැන් තීරණාත්මක කඩඉමකට පැමිණ තිබේ. 2021 නත්තල් දිනයේදී අභ්යවකාශගත කරන ලද ජේම්ස් වෙබ් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය (JWST), මේ වන විට පෘථිවියේ සිට කිලෝමීටර් මිලියන 1.5 ක් ඈතින් සිට විශ්වයේ සැඟවුණු රහස් අනාවරණය කරමින් සිටී. ‘පොපියුලේෂන් III’ (Population III) තරු යනු මොනවාද? විශ්වය බිහි වී ඉතා කෙටි (කියවන්න)
Trending ජනප්රිය
Posts
- විශ්වයේ ප්රථම තරු සෙවීමේ මෙහෙයුම: ජේම්ස් වෙබ් දුරේක්ෂයේ නවතම අභියෝගය
අභ්යවකාශයේ ප්රථම තරු පරම්පරාව හඳුනාගැනීම සඳහා මානව වර්ගයා දරන ප්රයත්නය… Read more: විශ්වයේ ප්රථම තරු සෙවීමේ මෙහෙයුම: ජේම්ස් වෙබ් දුරේක්ෂයේ නවතම අභියෝගය - ආකිමිඩීස් සහ ඔහුගේ සොයාගැනීම් මේ සා වැදගත් ඇයි?
ක්රි.පූ. 260 දී, 26 හැවිරිදි ආකිමිඩීස් සිසිලියේ සිරකූස් (Syracuse) නගරයේදී… Read more: ආකිමිඩීස් සහ ඔහුගේ සොයාගැනීම් මේ සා වැදගත් ඇයි? - කෘතිම බුද්ධිය සහ මානව වර්ගයාගේ අනාගතය: යුවාල් නෝවා හරාරිගේ අනතුරු ඇඟවීම
පසුගියදා පැවැති ලෝක ආර්ථික සමුළුවේදී (World Economic Forum) කෘතිම බුද්ධිය… Read more: කෘතිම බුද්ධිය සහ මානව වර්ගයාගේ අනාගතය: යුවාල් නෝවා හරාරිගේ අනතුරු ඇඟවීම - ඉහළ යන උෂ්ණත්වය උරගයන්ගේ ලිංගිකත්වයේ විනාශයට (Sexpocalypse) මඟ පාදයි
බොහෝ කැස්බෑවුන්, කිඹුලන් සහ අනෙකුත් උරගයන්ගේ ලිංගිකත්වය තීරණය වන්නේ ඔවුන්ගේ… Read more: ඉහළ යන උෂ්ණත්වය උරගයන්ගේ ලිංගිකත්වයේ විනාශයට (Sexpocalypse) මඟ පාදයි - මිනිසුන් මෙන්ම සාක්ෂි කිරා මැන බලා තම විශ්වාසයන් යාවත්කාලීන කිරීමට චිම්පන්සීන්ට හැකිය
අපි පමණක්ම තර්කානුකූලව සිතන්නෝ වෙමුද? අපගේ ප්රයිමේට් (Primate) ඥාතීන් පිළිබඳ… Read more: මිනිසුන් මෙන්ම සාක්ෂි කිරා මැන බලා තම විශ්වාසයන් යාවත්කාලීන කිරීමට චිම්පන්සීන්ට හැකිය - රිචඩ් ෆයින්මන් ශිල්ප ක්රම: අවධානය ගිළිහීම නැතිකරගන්නේ කෙසේද?
පාඩම් කිරීම වෙනුවට තේරුම් ගැනීමට මුල්තැන දෙන්නේ කෙසේද යනුවෙන් රිචඩ්… Read more: රිචඩ් ෆයින්මන් ශිල්ප ක්රම: අවධානය ගිළිහීම නැතිකරගන්නේ කෙසේද? - මිනිසත්බව
යුද්ධය මනුෂ්යයාට සහජයෙන් උරුම වූ කිසියම් ගතිගුණයක ප්රතිඵලයක්ද? බැලූ බැලමටම… Read more: මිනිසත්බව - මහාචාර්ය බ්රයන් කොක්ස් සමඟ විශ්වය දෙසට බැල්මක්: තාරකා, කාලය සහ ජීවයේ අනාගතය
(ප්රසිද්ධ බ්රිතාන්ය භෞතික විද්යාඥ මහාචාර්ය බ්රයන් කොක්ස් (Prof. Brian Cox)… Read more: මහාචාර්ය බ්රයන් කොක්ස් සමඟ විශ්වය දෙසට බැල්මක්: තාරකා, කාලය සහ ජීවයේ අනාගතය - වෙනිසියුලාවට මෙතරම් තෙල් සම්පතක් තිබෙන්නේ ඇයි? භූ විද්යාව
වෙනිසියුලාවේ නායකයා අල්ලා ගැනීමට පෙළඹවීමක් ලෙස ට්රම්ප් වෙනිසියුලාවේ තෙල් සම්පත… Read more: වෙනිසියුලාවට මෙතරම් තෙල් සම්පතක් තිබෙන්නේ ඇයි? භූ විද්යාව - ෆයින්මන් ශිල්ප ක්රමය (The Feynman Technique ) පාඩම් කිරීම වෙනුවට තේරුම් ගැනීමට මුල්තැන දෙන ශිල්ප ක්රමයක් –
රිචඩ් ෆයි(න්)මන් යනු මෑත කාලයේ ජීවත් වූ විශිෂ්ටතම භෞතික විද්යාඥයෙක්.… Read more: ෆයින්මන් ශිල්ප ක්රමය (The Feynman Technique ) පාඩම් කිරීම වෙනුවට තේරුම් ගැනීමට මුල්තැන දෙන ශිල්ප ක්රමයක් – - විඥානය (Consciousness) යනු කුමක්ද?
දර්ශනවාදීන් දිගු කලක් තිස්සේ පීඩාවට පත් කළ අභිරහසක් විද්යාඥයන් විසින්… Read more: විඥානය (Consciousness) යනු කුමක්ද? - පරිණාමවාදය සහ විද්යා අධ්යාපනයේ අනාගතය: විද්යාඥයින් 56ක් අධිකරණයට ගියේ ඇයි?
2002 වසරේදී, ඇමරිකාවේ ජෝර්ජියා ප්රාන්තයේ කොබ් කවුන්ටි පාසල් මණ්ඩලය (Cobb… Read more: පරිණාමවාදය සහ විද්යා අධ්යාපනයේ අනාගතය: විද්යාඥයින් 56ක් අධිකරණයට ගියේ ඇයි? - චීනයේ නව පස් අවුරුදු සැලැස්ම: අසමතුලිත ආර්ථිකයක් නිවැරදි නොකරන ස්වයංපෝෂිතභාවය පිළිබඳ අවදානම් සහගත ඔට්ටුවක් ද?
1953 වසරේ සිට සෑම වසර කිහිපයකට වරක් චීන රජය සිය… Read more: චීනයේ නව පස් අවුරුදු සැලැස්ම: අසමතුලිත ආර්ථිකයක් නිවැරදි නොකරන ස්වයංපෝෂිතභාවය පිළිබඳ අවදානම් සහගත ඔට්ටුවක් ද? - ඊලොන් මස්ක් සහ ‘ට්රිලියනයේ’ බලය: ප්රකෝටිපතියන් ලෝක දේශපාලනය හයිජැක් කරන හැටි
ඩොලර් ට්රිලියනයක් ($1,000,000,000,000). මෙය අංක එකට පසුපසින් බිංදු දොළහක් ඇති… Read more: ඊලොන් මස්ක් සහ ‘ට්රිලියනයේ’ බලය: ප්රකෝටිපතියන් ලෝක දේශපාලනය හයිජැක් කරන හැටි - පිරිමින් කාන්තාවන් තරම් කල් ජීවත් නොවන්නේ ඇයිද යන්න අවසානයේ සොයාගත් බව විද්යාඥයෝ පවසති
ලිංගිකත්වය (හෝ සහකරු සොයා ගැනීම) සඳහා අඩු ශක්තියක් වැය කරන… Read more: පිරිමින් කාන්තාවන් තරම් කල් ජීවත් නොවන්නේ ඇයිද යන්න අවසානයේ සොයාගත් බව විද්යාඥයෝ පවසති - දේශගුණික ක්රියාකාරීත්වයට නව පණක්: කලාව, කතන්දර සහ සහයෝගීතාවය අපට අවශ්ය ඇයි?
ඔබ මොහොතකට අභ්යවකාශයට ගොස්, සඳ මත පා තැබුවා යැයි සිතන්න.… Read more: දේශගුණික ක්රියාකාරීත්වයට නව පණක්: කලාව, කතන්දර සහ සහයෝගීතාවය අපට අවශ්ය ඇයි? - ‘වයස්ගත වීමේ සිතියම’ මගින් කාලයත් සමඟ අපගේ ජාන වෙනස් වන ආකාරය හෙළි කරයි
‘වයස්ගත වීමේ සිතියම’ මගින් කාලයත් සමඟ අපගේ ජාන වෙනස් වන… Read more: ‘වයස්ගත වීමේ සිතියම’ මගින් කාලයත් සමඟ අපගේ ජාන වෙනස් වන ආකාරය හෙළි කරයි - වසර 140කට පෙර අමතක වූ මතයකට පණ ලැබෙයි: කුරුල්ලන් මග සොයාගන්නේ කෙසේද?
1882 දී සත්ත්ව විද්යාඥ කැමිල් විගියර් (Camille Viguier) අපූරු උපකල්පනයක්… Read more: වසර 140කට පෙර අමතක වූ මතයකට පණ ලැබෙයි: කුරුල්ලන් මග සොයාගන්නේ කෙසේද? - හිසරදය යනු වෛද්ය විද්යාවේ හරියටම තේරුම් නොගත් ලෙඩක් වී ඇත්තේ ඇයි?
රේචල් ෆෙල්ට්මන්: ‘Scientific American’ හී ‘Science Quickly’ වෙනුවෙන් කතා කරන්නේ… Read more: හිසරදය යනු වෛද්ය විද්යාවේ හරියටම තේරුම් නොගත් ලෙඩක් වී ඇත්තේ ඇයි? - පිළිකා ප්රතිකාරක රසායනික චිකිත්සාව (Chemotherapy) නිසා ඇතිවන දරුණු ස්නායු හානි වැළැක්වීමට නව ඖෂධීය අණුවක් සොයා ගැනේ
පිළිකා මර්දන ප්රතිකාරවලදී බහුලව භාවිතා වන රසායනික චිකිත්සාව (Chemotherapy) හේතුවෙන්… Read more: පිළිකා ප්රතිකාරක රසායනික චිකිත්සාව (Chemotherapy) නිසා ඇතිවන දරුණු ස්නායු හානි වැළැක්වීමට නව ඖෂධීය අණුවක් සොයා ගැනේ - අපේ ගැලැක්සියේ ඇති කළු කුහරය මෙන් 10,000 ගුණයක් විශාල දැවැන්ත කළු කුහරයක් සොයා ගනිති
අපගේ ගැලැක්සියේ (ක්ෂීර පථයේ) මධ්යයේ ඇති සුපිරි කළු කුහරයට (supermassive… Read more: අපේ ගැලැක්සියේ ඇති කළු කුහරය මෙන් 10,000 ගුණයක් විශාල දැවැන්ත කළු කුහරයක් සොයා ගනිති - කෘත්රිම ප්රභාසංස්ලේශනය
ශාක වසර මිලියන සිය ගණනක් තිස්සේ සත්ව ජීවය පවත්වාගෙන යයි.… Read more: කෘත්රිම ප්රභාසංස්ලේශනය - දේශගුණික විපර්යාස: විද්යාව, ප්රතික්ෂේප කිරීම සහ හදිසි ක්රියාමාර්ග ගැන විමසුමක්
වර්තමානයේ අපගේ ග්රහලෝකය උණුසුම් වීමට ප්රධාන හේතුව වන්නේ ෆොසිල ඉන්ධන… Read more: දේශගුණික විපර්යාස: විද්යාව, ප්රතික්ෂේප කිරීම සහ හදිසි ක්රියාමාර්ග ගැන විමසුමක් - හෘද ස්පන්දන වේගයේ අක්රමවත් බව නරක දෙයක් ලෙස ඇසුණත්, එය යම් තරමකට තිබීම ඔබට වැදගත් වන්නේ ඇයි?
ෆිට්නස් ඔරලෝසු (Fitness watches) මගින් දැන් අනාවරණය කරගන්නා මිලි තත්පරවල… Read more: හෘද ස්පන්දන වේගයේ අක්රමවත් බව නරක දෙයක් ලෙස ඇසුණත්, එය යම් තරමකට තිබීම ඔබට වැදගත් වන්නේ ඇයි? - නව ‘ස්වභාවික ඉතිහාසය’ විෂය අගය කළ යුතු පියවරක්: නමුත් දේශගුණික විපර්යාස අධ්යාපනය සමස්ත විෂය මාලාවටම ඇතුළත් විය යුතුය
සටහන: මෙම ලිපිය ප්ලීමත් විශ්වවිද්යාලයේ සමාජ විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය ඇලිසන්… Read more: නව ‘ස්වභාවික ඉතිහාසය’ විෂය අගය කළ යුතු පියවරක්: නමුත් දේශගුණික විපර්යාස අධ්යාපනය සමස්ත විෂය මාලාවටම ඇතුළත් විය යුතුය - ප්ලාස්ටික් වෙත යොමු වන ෆොසිල ඉන්ධන කර්මාන්තය අපේ ග්රහලෝකය දූෂණය කරන ආකාරය
ලාභ ලැබීම අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම සඳහා, තෙල් සහ ගෑස් සමාගම්වලට… Read more: ප්ලාස්ටික් වෙත යොමු වන ෆොසිල ඉන්ධන කර්මාන්තය අපේ ග්රහලෝකය දූෂණය කරන ආකාරය - දන්තාලේප (Toothpaste) අපගේ මුඛයේ වෙසෙන බැක්ටීරියා කෙරෙහි බලපාන්නේ කෙසේද?
අප දත් මදින්නේ දත් දිරායාම (කුහර ඇතිවීම) වැළැක්වීමට සහ මුඛ… Read more: දන්තාලේප (Toothpaste) අපගේ මුඛයේ වෙසෙන බැක්ටීරියා කෙරෙහි බලපාන්නේ කෙසේද? - ඉහළ විභේදන (High-resolution) දේශගුණ මොඩලයක් තෙත් සහ අස්ථාවර අනාගතයක් පුරෝකථනය කරයි
ගෝලීය උණුසුම පුරෝකථනය කිරීමේදී දේශගුණික මොඩල (climate models) කොතරම් ප්රයෝජනවත්… Read more: ඉහළ විභේදන (High-resolution) දේශගුණ මොඩලයක් තෙත් සහ අස්ථාවර අනාගතයක් පුරෝකථනය කරයි - මෙම පරපෝෂිත කුහුඹුවා සේවකයන්ව රවටා ඔවුන්ගේම රැජින මරා දැමීමට සලස්වයි
සත්ව රාජධානිය තුළ මාතෘ ඝාතනය පිළිබඳ සුවිශේෂී—සහ බිහිසුණු—උදාහරණයක් ග්රහණය කර… Read more: මෙම පරපෝෂිත කුහුඹුවා සේවකයන්ව රවටා ඔවුන්ගේම රැජින මරා දැමීමට සලස්වයි - දත් දිරායාමට සමුදෙමුද? ඔබේ හිසකෙස් වලින් දත් එනැමලය සුවකළ හැකි නවතම සොයාගැනීමක්
අපේ සිනහව ලස්සන කරන, ආහාර සැපීමට උදව් දෙන දත් ටික… Read more: දත් දිරායාමට සමුදෙමුද? ඔබේ හිසකෙස් වලින් දත් එනැමලය සුවකළ හැකි නවතම සොයාගැනීමක්
සොයන්න
ඔන්ලයින් කියවන්න (පිටකවරය ක්ලික් කරන්න)
චන්ද්රග්රහණය ඇතිවෙන්නේ හඳ රාහු විසින් ගිල ගැනීම නිසායැයි නොබෝ කලකට පෙර අප රට වැසියන් විශ්වාස කළ ආකාරයටම රාත්රිය ඇති වෙන්නේ නට් නමැති දේවතාවිය විසින් හිරු ගිල ගැනීම නිසායැ’යි පැරණි ඊජිප්තු වැසියන් විශ්වාස කළා. වයිකින්වරු විශ්වාස කළ ආකාරයට දේදුන්න යනු පෘථිවියට ගොඩ බැසීම පිණිස දෙවියන් තැනූ පාලමයි. තමන් අවට සිදුවන දේ පිළිබඳ පැරැන්නන්ගේ දැනුමේ සීමාවන් තුළ ජනිත වූ මේ කතන්දර අරුමය දනවන සුළුයි. එහෙත් වෙනත් ආකාරයක අපූරු අරුමයක් ද වෙයි. එය නම් මෙවැනි ප්රශ්න වලට නියම පිළිතුරු සොයා යෑමේ දී ඇති වෙන ප්රමෝදයෙන් ජනිත වෙන අරුමයයි. එයයි ඇත්තක අරුමය.
එයයි විද්යාව. එයයි අපේ දූ දරුවන්ට හෙළි කළ යුතු නියම අරුමය. අභ්යවකාශය, කාලය සහ පරිණාමය ගැන අසිරිමත් විස්තර වලින් සපිරුණු, හුරු බුහුටි පරිකල්පිත ගවේෂණයන්ගෙන් යුත් “ඇත්තක අරුමය” ඉමහත් පරාසයක ස්වාභාවික සිද්ධීන්කදිමට විපරම් කරයි. විශ්වය කොතරම් පැරණිද? සියල්ල සැදී ඇත්තේ මොනවායින් ද? මුල් ම තැනැත්තා කවුද? සුනාමි ඇති වෙන්නේ කෙසේද? මේ පොත අවශ්ය හෝඩුවාවාන් ලබා ගැනීම සඳහා සියලූ විද්යාවන් විමසමින් කියවන්නා විද්යාඥයෙකු මෙන් සිතීමට පොළඹවන, කියවා නිම කරන තෙක් පසෙකින් තැබිය නොහැකි ඉස්තරම් ම රහස් පරීක්ෂක කතාවක් වැනිය. ස්වාභාවික ලෝකයේ අසිරිය සියලූ ම වයස් වල අයට නොවලහා වටහා ගැනීමට හැකිවන ලෙස ඉතා පැහැදිලි ව විස්තර කිරීමේ ලා ආචාර්ය රිචඩ් ඩෝකින්ස් අනූපමේයයි,
අද්විතීයයි. මේ විපුල කෘතිය ඉදිරි පරම්පරා ගණනාවක කුතුහලයෙන් පෙළෙන දරුවන්ට මෙන්ම දෙමව්පියන්ටද අත්යවශ්ය තොරතුරු ද සමග ඥානය ද සපයනු ඇත. (ඉහත පොත් කවරයට ක්ලික් කර කියවන්න)
“මට ද මේ පොත ලිවීමට අවශ්ය ව තිබුණි. එහෙත් ඒ සඳහා අවශ්ය දක්ෂතාවය මට නොතිබුණි. මේ පොත කියවා ඇති බැවින් දැන් මා ද දක්ෂයෙකි.”
මාධ්යවේදී රිකි ජර්වේයිස්
අද ජීවත් වන පරපුරේ වැඩි දෙනෙක් 2050 වන විට ද ජීවත් විය යුතු වේ. එහෙත් ඒ වන තෙක් මේ ලෝකය මෙලෙස ම පවතී ද? මිනිස් ක්රියාකාරීත්වය නිසා ගෝලීය උණුසුම වැඩි වීම, ඒ නිසා ඇතිවිය හැකි ඵල විපාක සහ ඒවාට විසඳුම් පොදුවේ අප කාටත් තේරෙන අන්දමින් විස්තර කරන මේ පොත ගෝලීය උණුසුම පිළිබඳ මෙතෙක් සිංහල බසින් පළ වූ වඩාත් ම පරිපූර්ණ ග්රන්ථය වශයෙන් සැලකිය හැකිය. පාසල් සිසු දරුවන්ට පමණක් නොව දෙමව්පිය වැඩිහිටියන්ට ද මේ වැදගත් විෂය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට මේ පොත හේතු වේ.
මේ පොතේ කර්තෘ ආචාර්ය ටිම් ෆ්ලැනරි විශ්ව කීර්තියක් ඇති ජීව විද්යාඥයෙකි. ඔහු ගේ We are the Weather Makers නමැති මේ පොතේ මුල් ම අනුමත සිංහල පරිවර්තනය ‘දේශගුණය අපේ නිපයුමකි’ යනුවෙන් 2008 දී පළ විය. මේ එම පොතේ ම දෙවැනි සංශෝධිත සංස්කරණයයි. (පොත් කවරයට ක්ලික් කර කියවන්න)
තතු 